Ułatwienia dla uczniów z Ukrainy
Nowy rok szkolny przyniesie ukraińskim uczniom szereg ułatwień. Jak przypomina MEN, w szkołach pojawią się m.in. asystenci międzykulturowi wspierający integrację uczniów. Okres bezpłatnej nauki języka polskiego – dla uczniów korzystających z tego rozwiązania w latach 2022/2023 i 2023/2024 – zostanie wydłużony do 36 miesięcy. Ważnym ułatwieniem dla starszych uczniów z Ukrainy może okazać się brak obowiązku przystępowania do egzaminu z języka polskiego podczas egzaminu ósmoklasisty 2024/2025. Wraz z ułatwieniami pojawił się jednak ważny, dodatkowy wymóg.
Obowiązek edukacyjny powiązany ze świadczeniami
Resort edukacji zdecydował się na objęcie obowiązkiem szkolnym wszystkich uczniów z Ukrainy, pozostających na terenie Polski. Obowiązek powiązano z możliwością otrzymywania świadczenia rodzinnego 800+. Jak wyjaśnił resort edukacji, wsparcie finansowe otrzymają rodziny, których dziecko będzie uczęszczać do polskiej zerówki, szkoły podstawowej lub szkoły średniej. W znowelizowanej ustawie pojawił się także zapis o możliwości wstrzymania już otrzymywanego świadczenia, jeżeli system informacji oświatowej nie potwierdzi uczęszczania dziecka do publicznej placówki edukacyjnej. Do tej pory wybór trybu nauczania należał do rodzica dziecka. Znaczna część dzieci i nastolatków pozostawała przez ostatnie lata w ukraińskim systemie nauczania zdalnego. Część rodziców zdecydowała się na umieszczenie dziecka w polskiej szkole publicznej, ale dla wielu z nich nauka wiązała się z dodatkowymi wyzwaniami. Jak podkreślają nauczyciele, kluczowym wciąż pozostaje m.in. bariera językowa. Wejście w życie nowelizacji ustawy nie nakłada jednoznacznego obowiązku zapisania dziecka z Ukrainy do polskiej szkoły. Wybór wciąż leży w gestii rodziców, ale decyzja o pozostawaniu wyłącznie w systemie nauczania zdalnego poskutkuje utratą świadczeń.
Jak zgłosić dziecko do polskiej szkoły?
Zapisanie dziecka wymaga złożenia wniosku do dyrekcji szkoły. Ukraiński uczeń zostanie przyjęty "z urzędu" do polskiej szkoły publicznej znajdującej się w rejonie zamieszkania dziecka. Publiczne szkoły poza rejonem – w którym mieszka dziecko – przyjmą ucznia w miarę posiadania dostępnych miejsc. Rok nauki jest ustalany na podstawie dokumentów wydawanych przez szkoły ukraińskie lub na bazie oświadczenia rodziców. Dużym ułatwieniem jest brak obowiązku wykonania tłumaczenia przysięgłego dokumentacji.
Czy za brak realizacji obowiązku szkolnego będzie grozić grzywna?
Tematowi obowiązku szkolnego przygląda się portal prawo.pl. Zgodnie z polską ustawą Prawo oświatowe, nauka do ukończenia 18 roku życia jest obowiązkowa. Obcokrajowcy podlegający obowiązkowi szkolnemu w Polsce korzystają z nauki w szkolnictwie publicznym na takich samych zasadach jak obywatele polscy. To może oznaczać jednocześnie podobne konsekwencje w przypadku ewentualnego uchylania się od obowiązku szkolnego. Jak podaje prawo.pl, dyrekcja szkoły ma obowiązek kontroli i podejmowania interwencji jeżeli dziecko objęte obowiązkiem szkolnym nie uczęszcza na zajęcia. Przewidywane jest m.in. wysłanie upomnienia do rodzica, a w dalszej kolejności ewentualne wszczęcie egzekucji przez urząd gminy. Jak wyjaśniono na portalu, te środki raczej na pewno nie będą stosowane w przypadku uczniów ukraińskich. Prawo do potwierdzenia uczęszczania dziecka do polskiej szkoły publicznej będą jednak posiadać organy przyznające świadczenia (tu m.in. ZUS).
