LEKTURY OBOWIĄZKOWE

Zakres podstawowy

Biblia, w tym fragmenty Księgi Hioba, Księgi Koheleta, Pieśni nad Pieśniami, Księgi Psalmów, Apokalipsy wg św. Jana;

Jan Parandowski, Mitologia, część I Grecja;

Homer, Iliada (fragmenty), Odyseja (fragmenty)

Sofokles, Antygona,

Arystofanes, Chmury

Horacy – wybrane utwory;

Bogurodzica; Lament świętokrzyski; Legenda o św. Aleksym; Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią;

Kwiatki świętego Franciszka z Asyżu (fragmenty);

Pieśń o Rolandzie (fragmenty);

Gall Anonim, Kronika polska (fragmenty);

Dante Alighieri, Boska komedia (fragmenty);

Św. Augustyn, Wyznania (fragmenty);

Jan Kochanowski, wybrane pieśni, w tym: Pieśń IX ks. I, Pieśń V ks. II,
psalmy, w tym Psalm 13, Psalm 47;
tren IX, X, XIX,
Odprawa posłów greckich
;

Andrzej Frycz Modrzewski, O poprawie Rzeczypospolitej (fragmenty);

Niccolò Machiavelli, Książę (fragmenty);

Piotr Skarga, Kazania sejmowe (fragmenty);
Żywoty świętych (fragmenty);

wybrane wiersze następujących poetów:
Daniel Naborowski,
Jan Andrzej Morsztyn,
Mikołaj Sęp-Szarzyński;

Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki (fragmenty);

William Szekspir, Hamlet, Romeo i Julia

Molier, Skąpiec;

Ignacy Krasicki, Hymn do miłości ojczyzny, wybrane satyry;

Franciszek Karpiński, wybór sielanek i liryki religijnej;

Stanisław Staszic, Przestrogi dla Polski (fragmenty);

Adam Mickiewicz, Oda do młodości; wybrane ballady, w tym Romantyczność, wybrane sonety z cyklu Sonety krymskie oraz inne wiersze, w tym Do matki Polki; Dziady cz. IV, Dziady cz. III; Konrad Wallenrod;

Juliusz Słowacki, wybrane wiersze, w tym Grób Agamemnona (fragmenty); Testament mój; Kordian;

Zygmunt Krasiński, Nie-Boska komedia;

Cyprian Norwid, wybrane wiersze, w tym Coś ty Atenom zrobił, Sokratesie, Polka, Moja piosnka [II];

Bolesław Prus, Lalka, Z legend dawnego Egiptu;

Eliza Orzeszkowa, Gloria victis;

Henryk Sienkiewicz, Potop;

Adam Asnyk, wybór wierszy;

Fiodor Dostojewski, Zbrodnia i kara;

wybrane wiersze następujących poetów:
Jan Kasprowicz,
Kazimierz Przerwa-Tetmajer,
Leopold Staff;

Stanisław Wyspiański, Wesele;

Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom I – Jesień);

Stefan Żeromski, Rozdziobią nas kruki, wrony…, Przedwiośnie;

Witold Gombrowicz, Ferdydurke (fragmenty);

Tadeusz Borowski, Proszę państwa do gazu; Ludzie, którzy szli;

Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat;

Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem;

wybrane wiersze następujących poetów:
Bolesław Leśmian,
Julian Tuwim,
Jan Lechoń,
Julian Przyboś,
Tadeusz Peiper,
Józef Czechowicz,
Kazimierz Wierzyński, w tym wybrane wiersze z okresu skamandryckiego oraz emigracyjnego,
Krzysztof Kamil Baczyński,
Tadeusz Gajcy,
Tadeusz Różewicz,
Miron Białoszewski,
Wisława Szymborska,
Czesław Miłosz, w tym wybrane wiersze z tomu Ocalenie oraz Traktat moralny (fragmenty),
Zbigniew Herbert, w tym wybrane wiersze z tomów: Pan Cogito oraz Raport z oblężonego miasta,
Stanisław Barańczak,
Marcin Świetlicki,
Jan Polkowski,
Wojciech Wencel;

Sławomir Mrożek, Tango;

Albert Camus, Dżuma;

George Orwell, Rok 1984;

Marek Nowakowski, Górą Edek; Jacek Dukaj, Katedra;

Antoni Libera, Madame;

Andrzej Stasiuk, Miejsce;

Olga Tokarczuk, Wyspa;

Wybrane utwory okresu stanu wojennego.

Powojenna piosenka literacka – wybrane utwory Ewy Demarczyk, Jacka Kaczmarskiego, Wojciecha Młynarskiego, Agnieszki Osieckiej oraz wybrane teksty Kabaretu Starszych Panów.

Zakres rozszerzony

Utwory określone dla zakresu podstawowego, a ponadto:

Arystoteles, Poetyka, Retoryka (fragmenty);

Platon, Państwo (fragmenty);

Jan Parandowski, Mitologia, część II Rzym;

Wergiliusz, Eneida (fragmenty);

św. Tomasz z Akwinu, Summa teologiczna (fragmenty);

François Villon, Wielki testament (fragmenty);

François Rabelais, Gargantua i Pantagruel (fragmenty);

Michel de Montaigne, Próby (fragmenty);

Jan Kochanowski, Treny (jako cykl poetycki),

William Szekspir, Makbet; Sen nocy letniej

Molier, Świętoszek

Wybrane utwory poetyckie z romantycznej literatury europejskiej, w tym wybrane wiersze angielskich poetów jezior;

Juliusz Słowacki, Lilla Weneda;

Cyprian Norwid, Fortepian Szopena, Bema pamięci żałobny rapsod, Czarne kwiaty (fragmenty), Promethidion (fragmenty);

realistyczna lub naturalistyczna powieść europejska (Honoré de Balzac Ojciec Goriot lub Charles Dickens Klub Pickwicka, lub Mikołaj Gogol Martwe dusze, lub Gustaw Flaubert Pani Bovary);

Stanisław Wyspiański, Noc listopadowa;

Stanisław Ignacy Witkiewicz, Szewcy;

Bruno Schulz, wybrane opowiadanie z tomu Sklepy cynamonowe;

Franz Kafka, Proces;

Tadeusz Konwicki, Mała apokalipsa;

Jorge Luis Borges, wybrane opowiadanie;

Janusz Głowacki, Antygona w Nowym Jorku;

Sławomir Mrożek, wybrane opowiadania;

Wybrane eseje następujących autorów: Jerzego Stempowskiego, Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Zbigniewa Herberta, Zygmunta Kubiaka, Jarosława Marka Rymkiewicza (co najmniej po jednym utworze).

LEKTURY UZUPEŁNIAJĄCE

W każdej klasie obowiązkowo dwie pozycje książkowe w całości lub we fragmentach, na przykład:

Zakres podstawowy

Sofokles, Król Edyp;

Wergiliusz, Eneida (fragmenty);

Mikołaj z Wilkowiecka, Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim (fragmenty);

Dzieje Tristana i Izoldy (fragmenty);

Giovanni Boccaccio, Sokół;

Mikołaj Rej, Żywot człowieka poczciwego (fragmenty);

Miguel de Cervantes y Saavedra, Przemyślny szlachcic Don Kichote z Manczy (fragmenty);

Ignacy Krasicki, Monachomachia (fragmenty);

Stanisław Trembecki, Franciszek Kniaźnin, wybrane utwory;

Jędrzej Kitowicz, Opis obyczajów za czasów panowania Augusta III (fragmenty);

Julian Ursyn Niemcewicz, Powrót posła;

Adam Mickiewicz, wybrane wiersze;

Juliusz Słowacki, wybrane wiersze, Beniowski (fragmenty);

Aleksander Fredro, Śluby panieńskie;

Johann Wolfgang Goethe, Cierpienia młodego Wertera (fragmenty);

Johann Wolfgang Goethe, Faust (fragmenty);

George Byron, Giaur (fragmenty);

Eliza Orzeszkowa, Nad Niemnem;

Maria Konopnicka, wybór wierszy;

Stefan Żeromski, Echa leśne;

Zofia Nałkowska, Granica;

Joseph Conrad, Lord Jim;

Anna Kamieńska, Stanisław Grochowiak, Jarosław Marek Rymkiewicz, wybrane wiersze;

Kazimierz Moczarski, Rozmowy z katem (fragmenty);

Zofia Nałkowska, z tomu Medaliony opowiadanie Przy torze kolejowym;

Jan Józef Szczepański, Święty;

Tadeusz Różewicz, Kartoteka;

Józef Mackiewicz, Droga donikąd (fragmenty);

Józef Czapski, Na nieludzkiej ziemi (fragmenty);

Leopold Tyrmand, Dziennik 1954 (fragmenty);

Stanisław Lem, Wizja lokalna;

Samuel Beckett, Czekając na Godota;

Friedrich Dürrenmatt, Wizyta starszej pani;

Eugène Ionesco, Lekcja;

lub inne utwory literackie wybrane przez nauczyciela.

Zakres rozszerzony

Erazm z Rotterdamu, Pochwała głupoty (fragmenty);

Tomasz Morus, Utopia (fragmenty);

Pedro Calderon de la Barca, Życie snem;

Wolter, Kandyd (fragmenty);

Jean Jacques Rousseau, Nowa Heloiza (fragmenty);

wybrane utwory epickie okresu romantyzmu (Józef Ignacy Kraszewski Stara baśń, Victor Hugo Nędznicy, Edgar Allan Poe – wybrane opowiadanie; Henryk Rzewuski, Pamiątki Soplicy (fragmenty);

Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom II – Zima);

Gustaw Herling-Grudziński, Wieża;

Florian Czarnyszewicz, Nadberezyńcy;

Michaił Bułhakow, Mistrz i Małgorzata;

Aldous Huxley, Nowy wspaniały świat;

Umberto Eco, Imię róży;

Wiesław Myśliwski, Widnokrąg;

Stryjkowski, Austeria;

wybrane wiersze poetów polskich i obcych;

wybrana powieść polska i obca z XX lub XXI wieku;

wybrany dramat polski i obcy z XX lub XXI wieku

lub inne utwory literackie wybrane przez nauczyciela.

Zalecane dzieła teatralne i filmowe:

Apocalypsis cum figuris, reż. Jerzy Grotowski;
Amadeusz, reż. Miloš Forman;
wybrane filmy z cyklu Dekalog, reż. Krzysztof Kieślowski;
Dziady, reż. Konrad Swinarski;
Elektra, reż. Piotr Chołodziński;
Emigranci, reż. Kazimierz Kutz;
Kartoteka, reż. Krzysztof Kieślowski;
Kordian, reż. Jerzy Englert
Lawa. Opowieść o „Dziadach”, reż. Tadeusz Konwicki;
Moralność pani Dulskiej, reż. Tomasz Zygadło;
Nad Niemnem, Zbigniew Kuźmiński;
Noc listopadowa, reż. Andrzej Wajda;
Noce i dnie, reż. Jerzy Antczak
Przedstawienie „Hamleta” we wsi Głucha Dolna, reż. Olga Lipińska;
Rewizor, reż. Jerzy Gruza;
Rękopis znaleziony w Saragossie, reż. Wojciech Jerzy Has;
Iwona, księżniczka Burgunda, reż. Zygmunt Hübner;
Sanatorium pod klepsydrą, reż. Wojciech Jerzy Has;
Szklana menażeria, reż. Jerzy Antczak;
Śluby panieńskie, reż. Andrzej Łapicki;
Wizyta starszej pani, reż. Jerzy Gruza;
Zezowate szczęście, reż. Andrzej Munk;
Ziemia obiecana, reż. Andrzej Wajda.

Teksty źródłowe polecane do samokształcenia:

100 tysięcy potrzebnych słów, red. Jerzy Bralczyk;
Jan Białostocki, Sztuka cenniejsza niż złoto. Opowieść o sztuce europejskiej;
Człowiek Grecji, red. Jean-Pierre Vernant;
Człowiek renesansu, red. Eugenio Garin;
Umberto Eco, Sztuka i piękno w średniowieczu;
Karol Estreicher, Historia sztuki w zarysie;
Johan Huizinga, Jesień średniowiecza;
Jaques Le Goff, Człowiek średniowiecza;
Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury;
Tadeusz Lubelski, Historia kina polskiego. Twórcy, filmy, konteksty;
Jan Miodek, Słownik ojczyzny polszczyzny;
Maria Ossowska, Ethos rycerski i jego odmiany;
Popularna encyklopedia mass mediów, pod red. J. Skrzypczaka;
Praktyczna stylistyka nie tylko dla polonistów, red. Ewa Bańkowska i Agnieszka Mikołajczuk;
Słownik literatury polskiego oświecenia, red. Teresa Kostkiewiczowa;
Słownik literatury polskiej XIX wieku, red. Józef Bachórz i Alina Kowalczykowa;
Słownik literatury popularnej, pod red. T. Żabskiego;
Słownik literatury staropolskiej, red. Teresa Michałowska;
Stanisław Stabryła, Starożytna Grecja;
Anna Świderkówna, Hellenika. Wizerunek epoki od Aleksandra do Augusta; O Biblii;
Władysław Tatarkiewicz, Historia filozofii; Dzieje sześciu pojęć; Estetyka;
Mieczysław Tomaszewski, Muzyka w dialogu ze słowem. Próby, szkice, interpretacje;
Nigel Warburton, Krótka historia filozofii;
Lidia Winniczuk, Ludzie, zwyczaje, obyczaje starożytnej Grecji i Rzymu;
Formy i normy, czyli poprawna polszczyzna w praktyce, red. Katarzyna Kłosińska;
Teresa Skubalanka, Historyczna stylistyka języka polskiego. Przekroje.
Ewelina Nurczyńska-Fidelska, Barbara Parniewska, Ewa Popiel-Popiołek, Halina Ulińska, Film w szkolnej edukacji humanistycznej.