Liczba nauczycieli pobierających to świadczenie w grudniu 2025 r. była niższa niż rok, dwa i trzy lata wcześniej w tym samym okresie. W grudniu 2024 r. świadczenia kompensacyjne pobierało 11,8 tys. osób, a ich przeciętna wysokość wynosiła 4054,84 zł. W grudniu 2023 r. dane te przedstawiały się odpowiednio: 13,1 tys. osób i 3617,29 zł, w grudniu 2022 r. – 13,7 tys. osób i 3066,62 zł, a w grudniu 2021 r. – 14,1 tys. osób i 2700,44 zł.
Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne są odpowiednikiem emerytur pomostowych. W grudniu 2025 r. pomostówki pobierało 38,9 tys. osób, a przeciętna ich wysokość wynosiła 5457,31 zł.
Dla kogo świadczenia kompensacyjne?
Zgodnie z ustawą o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych mogą one być przyznawane nauczycielom z 30 latami stażu pracy, w tym 20 lat pracy nauczycielskiej i pracującym na co najmniej jedną drugą etatu. Wiek uprawniający do świadczenia ma wzrastać w latach 2014-2032, począwszy od 55. roku życia, aż do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. W latach 2025-2026 nauczyciel może je otrzymać, jeśli ukończy 56 lat (kobieta) i 61 lat (mężczyzna).
Świadczenia kompensacyjne przysługują nauczycielom pracującym w:
- szkołach,
- przedszkolach,
- placówkach kształcenia ustawicznego,
- młodzieżowych ośrodkach wychowawczych,
- młodzieżowych ośrodkach socjoterapii,
- w specjalnych ośrodkach wychowawczych.
- nauczycielom zatrudnionym w publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych.
Więcej uprawnionych do kompensówek
Od 1 stycznia 2026 r. grupa uprawnionych do kompensówek została rozszerzona o nauczycieli i o nauczycieli publicznych i niepublicznych placówek oświatowo-wychowawczych, centrów kształcenia zawodowego i branżowych centrów umiejętności, placówek artystycznych, bibliotek pedagogicznych, placówek doskonalenia nauczycieli i kolegiów pracowników służb społecznych, a także nauczycieli zatrudnionych w okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich.
Zakaz pracy w szkole
Nauczyciele korzystający z kompensówek nie mogą dalej pracować w szkole, przedszkolu lub w ośrodku (np. w niepełnym wymiarze godzin), nawet jeśli zajmowane stanowisko nie ma nic wspólnego z pracą dydaktyczną, pod sankcją zawieszenia świadczenia. Jeśli zaś nauczyciel podejmie inną pracę niż w zawodzie, to będzie nadal mógł pobierać pieniądze z tytułu świadczenia. W 2022 r. w związku z pełnoskalową zbrojną agresją Rosji na Ukrainę i napływem uchodźców, w tym dzieci w wieku szkolnym, wprowadzono odstępstwa od tej zasady.
Pieniądze na nauczycielskie świadczenia kompensacyjne nie pochodzą z odprowadzanych składek, ale z budżetu państwa. ZUS na swojej stronie internetowej udostępnił specjalny kalkulator do wyliczenia wysokości tego świadczenia. Każdy nauczyciel może – wpisując swoje podstawowe dane – obliczyć prognozowaną dla siebie wysokość świadczenia.