W niedzielę doszło do włamania do dziennika elektronicznego w Zespole Szkół Ekonomiczno-Gastronomicznych im. Stanisława Staszica w podwarszawskim Otwocku. Ministra edukacji Barbara Nowacka pytana o sprawę na konferencji prasowej w Leżajsku na Podkarpaciu powiedziała, że otrzymała informacje o trzech przypadkach włamania do e-dzienników.
Zaznaczyła, że ministerstwo nie odpowiada za tworzenie dzienników elektronicznych i przechowywanie baz danych. To jest działalność stricte komercyjna. Nie znamy przyczyn włamania, więc nie chciałabym zbyt dużo mówić o tym, dlaczego tak się stało, co się wydarzyło, bo po prostu tego nie wiemy – powiedziała.
Powstanie państwowy dziennik elektroniczny
Nowacka zaznaczyła, że resorty edukacji i cyfryzacji prowadzą prace nad stworzeniem centralnego, państwowego dziennika elektronicznego. System logowania do niego oparty ma być na mObywatelu.
Założenie jest takie, że 1 września 2027 r. nastąpi pierwsza faza wdrożenia takiego dziennika, czyli będzie już możliwość dostępu do przynajmniej części funkcji. To jest bardzo duże przedsięwzięcie, bardzo wrażliwe, dotyczące danych osobowych. Musimy do tego podejść znacznie bardziej odpowiedzialnie, niż podchodzą dzisiaj firmy, które często taki dziennik dostarczają – powiedziała Nowacka.
Włamanie do dziennika. Wystawiono oceny
W wyniku niedzielnego włamania do dziennika elektronicznego w zespole szkół w Otwocku uczniom wystawiono oceny śródroczne (jedynki) z jednego z przedmiotów. Dodatkowo rozsyłane były wulgarne wiadomości.
Jeszcze tego samego dnia rodzice i uczniowie szkoły zostali poinformowani przez wicedyrektorkę placówki Beatę Ćwiek, że nastąpiło włamanie na konto w Librusie jednego z nauczycieli. "Sprawę wyjaśniamy. Proszę nie wchodzić w żadne podejrzane e-maile i linki" - napisała.
Sprawa na policji
W poniedziałek sprawa została zgłoszona policji. St. sierż. Piotr Wysocki z otwockiej komendy przekazał, że jedna z nauczycielek złożyła zawiadomienie, że nieznany sprawca, w nieznany sposób przełamał zabezpieczenia systemu informatycznego. Za to przestępstwo grozi grzywna, ograniczenie wolności albo do 2 lat więzienia.7
Wiceministra oświaty Katarzyna Lubnauer została zapytana w poniedziałek w Lublinie przez dziennikarzy o podobne włamanie, do którego miało dojść ostatnio w gminie Dragacz (woj. kujawsko-pomorskie). Na pewno kurator na bieżąco śledzi sprawę, natomiast niestety to jest narzędzie prywatne, w rękach prywatnych i za zabezpieczenie odpowiada podmiot prywatny – powiedziała.
Po to między innymi robimy dziennik elektroniczny państwowy, żeby mieć pewność nie tylko kwestii dostępności, tego, że to będzie narzędzie dostępne za darmo dla nauczycieli i samorządów, ale również ze względu na bezpieczeństwo – powiedziała wiceszefowa MEN. Wskazała, że informacje umieszczone w dziennikach elektronicznych, takie jak nieobecności i oceny są danymi wrażliwymi.
Dziennik elektroniczny państwowy ma się stać alternatywą, która pozwoli samorządom, szkołom, ale przede wszystkim rodzicom, poczuć się bezpiecznie, jeśli chodzi o dane, które umieszczają w tego typu mechanizmie – powiedziała Lubnauer.
Stanowisko firmy Librus
Dyrektor marketingu Spółki Librus Agata Sitarska, właściciela Librus Synergia, zapytana przez PAP o włamanie do dziennika w Otwocku podkreśliła, że w opisanym przypadku nie doszło do naruszenia zabezpieczeń technicznych systemu. "Zdarzenie miało charakter incydentu na poziomie konkretnej placówki, polegającego na nieupoważnionym przejęciu konta nauczyciela poprzez pozyskanie jego danych logowania (loginu i hasła) przez osoby trzecie" - zaznaczyła.
Podała, że tego typu sytuacje mogą wystąpić np. gdy użytkownik korzysta z hasła, które zostało wcześniej ujawnione lub przechwycone przez osoby trzecie, albo gdy dane dostępowe użytkownika zostały wykradzione za pomocą złośliwego oprogramowania.
Odnosząc się do pytania o skalę zjawiska włamań do dziennika elektronicznego zaznaczyła nie ma ono charakteru masowego, jednak pojedyncze przypadki się zdarzają. "Każdorazowo są dla nas sygnałem do dalszego wzmacniania działań edukacyjnych oraz informacyjnych w zakresie bezpieczeństwa" - wskazała.