Aż 93 proc. nastolatków obawia się o przyszłość. Młodzi nie wiedzą, jak odnaleźć się na rynku pracy

Coraz częściej słyszy się o tym, że młodzi ludzie są zestresowani, przemęczeni i przebodźcowani. Wszystko to negatywnie wpływa na ich życie, a co za tym idzie wybory, które muszą podejmować. Fundacja We Did It zleciła firmie Norstat Polska przeprowadzenie badania na ten temat. Wyniki nie spotkały się z pozytywnym odbiorem, postawiły przed fundacją nowe wyzwania. W odpowiedzi na nie powstał ogólnopolski program edukacyjno-społeczny „Tu Rośnie Przyszłość”, który pomaga młodym odkrywać własne możliwości i przybliża polskie innowacje.

Niemal wszystkie nastolatki martwią się o przyszłość

Przebadani młodzi Polacy wykazali, że martwią się, co czeka ich w dorosłym życiu. Nie ma dla nich znaczenia fakt, że nawet nie weszli w ten etap, że mają prawo popełniać błędy. Już w liceum myślą o tym, że przyszłe zarobki nie będą w ich życiu wystarczające, że nie uda im się znaleźć pierwszej pracy, a nawet wybrać tej kariery, która będzie dla nich odpowiednia. Przyczyn, dlaczego młode pokolenie, zamiast cieszyć się na nowe doświadczenia, obawia się startu w przyszłość, jest wiele. Presja społeczna, chęć osiągnięcia sukcesu jak najszybciej to możliwe, zmieniający się wokół nich świat i niewiadome z tego płynące. Należy jednak zaznaczyć, że nastolatki nie są pewne swoich mocnych stron, talentów. Nie widzą w sobie, tego co będzie mogło zachęcić przyszłych pracodawców do ich zatrudnienia. Łącznie aż 93 proc. nastolatków wskazuje przynajmniej jedną obawę związaną ze swoją przyszłością zawodową i dorosłym życiem.

Co trzeci nastolatek nie zna swoich mocnych stron

Sama obawa przed przyszłością to jednak tylko część problemu. Wielu nastolatków ma trudność z określeniem, w czym są naprawdę dobrzy i jakie ścieżki rozwoju mogłyby najlepiej odpowiadać ich predyspozycjom. Niepewność dotyczy nie tylko wyboru zawodu, ale również własnych umiejętności. Młode pokolenie często nie wie, które z ich cech mogą okazać się atutem i jakie kompetencje już dziś warto rozwijać. Utrudnia to podejmowanie decyzji związanych z edukacją, a jednocześnie sprawia, że przyszłość wydaje się być jeszcze większą niewiadomą. Zwrócono uwagę, że właśnie odkrywanie talentów i mocnych stron jest jednym z kluczowych elementów budowania pewności siebie u młodych ludzi.

Rodzice chcą pomóc, ale sami czują się zagubieni

Prawie połowa młodych ludzi przyznaje, że swoje wyobrażenie na temat przyszłej pracy i życiu tworzy na podstawie informacji od rodziców i członków rodziny. Niestety większość z nich obawia się w ten sposób wspierać podopiecznych, ponieważ czuje, że nie posiada odpowiedniej wiedzy, przygotowania i kompetencji. Powstają nowe, nieznane wielu osobom profesje, a rozwój technologii sprawia, że część zawodów może wyglądać zupełnie inaczej niż obecnie. Dlatego, u rodziców powstają wcześniej wspomniane obawy. Chęć wspierania i jednoczesna niepewność pokazują, że nie tylko młodzież potrzebuje wsparcia. Przydałoby się ono również tym, którzy chcą jak najlepiej przygotować swoje dzieci do dorosłego życia.

Czy zawód marzeń będzie istnieć gdy nadejdzie przyszłość?

Nastolatki XXIw dorastają w rzeczywistości, która zmienia się szybciej niż kiedykolwiek wcześniej. Jeszcze kilkanaście lat temu wiele osób wykonywało zawody, o których dziś rzadko się już mówi, a co dopiero uprawia. Jednocześnie, na rynku już teraz pojawiły się profesje, które wcześniej nawet nie istniały. Rozwój sztucznej inteligencji, automatyzacji i nowych technologii sprawia, że u młodego pokolenia pojawia się pytanie, jak będzie wyglądał świat, gdy zakończą edukację. Nie wiedzą, które atuty i umiejętności okażą się najbardziej wartościowe i czy zawód, o którym marzą dziś, za kilka lat nadal będzie uznawany za tak prestiżowy.

Ten niepokój, który czasem można i by nazwać lękiem, sprawia, że planowanie przyszłości staje się jeszcze trudniejsze. Nastolatkowie nie zastanawiają się już wyłącznie nad tym, jaki kierunek studiów wybrać, czy gdzie chcieliby pracować. To schodzi na drugi plan, bo coraz częściej zastanawiają się czy dadzą radę dopasować się do nowej rzeczywistości, a co za tym idzie czy będą potrafili w niej funkcjonować. Z jednej strony mają prawie nieograniczony dostęp do wiedzy i możliwości rozwoju, z drugiej muszą mierzyć się z poczuciem, że nikt nie jest w stanie przewidzieć, jak będzie to wszystko wyglądać za paręnaście lat. To właśnie brak odpowiedzi na ważne pytania staje się dla wielu młodych ludzi kolejnym źródłem obaw.

Jak pomóc nastolatkom odnaleźć własną drogę?

Jednym z projektów, który ma pomóc młodym ludziom lepiej przygotować się do przyszłości, jest program „Tu Rośnie Przyszłość”. Inicjatywa powstała z myślą zarówno o młodych, którzy stoją przed ważnymi decyzjami dotyczącymi edukacji i kariery zawodowej, jak i o rodzicach oraz opiekunach, którzy chcą ich wspierać w tych wyborach. To odpowiedź na wyzwania widoczne w wynikach badania. Skoro wiele uczniów nie jest pewnych swoich mocnych stron, talentów i kierunku, w którym powinni się rozwijać, to potrzebują przestrzeni do lepszego poznania siebie. Rodzice, choć pozostają dla swoich dzieci najważniejszym źródłem wsparcia, często sami czują się zagubieni w szybko zmieniającej się rzeczywistości zawodowej.

Program ma pomóc obu stronom lepiej odnaleźć się w tych zmianach. Poprzez warsztaty, spotkania z ekspertami i działania edukacyjne uczestnicy mogą poznać swoje predyspozycje, dowiedzieć się więcej o zawodach przyszłości oraz kompetencjach, które będą cenione na rynku pracy. Dzięki temu Gen Z zyskuje większą pewność przy planowaniu swojej ścieżki rozwoju. Dorośli natomiast otrzymują narzędzia i wiedzę potrzebne do wspierania ich w podejmowaniu świadomych decyzji. W świecie, w którym coraz trudniej przewidzieć, jak będzie wyglądał rynek pracy za kilkanaście lat, takie inicjatywy mogą pomóc zamienić obawy o przyszłość w konkretne działania i lepsze przygotowanie na nadchodzące wyzwania.