Z raportu przygotowanego przez Instytut Badań Edukacyjnych wynika, że polscy nauczyciele są zadowoleni z pracy w szkołach, w których są zatrudnieni i dobrze oceniają relacje w gronie pedagogicznym. Mają silną motywację wewnętrzną, a na tle innych krajów wyróżnia ich przekonanie o ważnym społecznie znaczeniu zawodu nauczyciela.
Jednocześnie są przytłoczeni relacjami z rodzicami oraz odpowiedzialnością za wyniki i dobrostan uczniów. Oceniają, że ich zawód jest niedoceniany społecznie, nie są też zadowoleni z poziomu zarobków.
Wyniki raportu przedstawionego przez IBE mają uzasadnić krytykowany w mediach i przez część nauczycieli pomysł MEN, aby przeznaczyć 10 mln zł na program "Moc relacji w edukacji". Jednym z głównych celów programu jest "wzmocnienie prestiżu zawodu nauczyciela i zmiana społecznej narracji o roli nauczyciela". Przedsięwzięcie będzie realizowane do dnia 31 grudnia 2025 r.
Silne poczucie niedocenienia
TALIS (Teaching and Learning International Survey) to międzynarodowy projekt badawczy, zainicjowany i koordynowany przez Organizację Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). Badanie TALIS 2024 w Polsce przeprowadził Instytut Badań Edukacyjnych - Państwowy Instytut Badawczy na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Celem badania jest wsparcie systemów edukacyjnych. Dane pochodzą bezpośrednio od około 190 tysięcy nauczycieli i dyrektorów, z blisko 12 tysięcy szkół na całym świecie. Dzięki temu badanie daje unikalny obraz polskich nauczycieli na tle tych z innych krajów.
Jak informuje IBE, część obserwowanych w Polsce wyzwań stanowi szerszy trend europejski czy międzynarodowy, np. niewielki odsetek młodych osób w zawodzie. Jednocześnie TALIS wskazuje obszary, w których Polska się wyróżnia. Taką kwestią jest choćby silne poczucie niedocenienia, przez społeczeństwo, media, a nawet rodziców ich uczniów. To potwierdza jak ważnym wyzwaniem jest w Polsce zwiększenie prestiżu zawodu nauczyciela – uważa dr hab. Maciej Jakubowski, dyrektor Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego.
Poczucie misji polskich nauczycieli
Z bada wynika także, że poczucie misji jest wśród polskich nauczycieli wyraźnie wyższe od średniej dla badanych krajów. Prawie wszyscy nauczyciele w Polsce (95 proc.) ocenili, że mają pełną lub znaczną autonomię w przygotowaniu lekcji oraz wyborze metod i form nauczania.
Jednocześnie niskie (10 proc.) jest poczucie, że społeczeństwo ceni zawód nauczyciela (średnia dla UE wynosi 15 proc., a we wszystkich badanych krajach 35 proc).Wielu dydaktyków w Polsce odczuwa brak uznania ze strony rodziców swoich uczniów (47 proc.) i samych uczniów (34 proc). W porównaniu z innymi krajami odsetek nauczycieli wskazujących na brak uznania należy do najwyższych.
Badanie wskazuje na trudne relacje z rodzicami. Brak uznania z ich strony w większym stopniu odczuwają nauczyciele pracujący w szkołach w dużych miastach (53 proc), niż w małych miejscowościach (43 proc.).
