Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 22 maja tego roku, przepisy wykreślające ocenę z religii ze średniej ocen są niezgodne z konstytucją. W uzasadnieniu wskazano, że przepis ten został wprowadzony bez porozumienia ze stroną kościelną i związkami wyznaniowymi.
TK o ocenie z religii
TK badał zgodność z konstytucją przepisów znowelizowanego rozporządzenia Ministra Edukacji z 22 marca 2024 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych. Są tam obowiązujące od 1 września 2024 r. wytyczne, zgodnie z którymi ocena z religii lub etyki nie będzie wliczana do średniej. Jednak uczeń nadal będzie oceniany z tych przedmiotów i otrzyma na świadectwie promocyjnym i świadectwie ukończenia szkoły, ocenę, zgodną ze skalą ocen przyjętą w statucie szkoły.
Jakie są konsekwencje wyroku TK dla uczniów i szkół? Orzeczenie jasno wskazuje, że ocena z religii lub etyki musi być ponownie wliczana do średniej ocen ucznia, a Ministerstwo Edukacji Narodowej jest zobowiązane do dostosowania przepisów. Czy w takim razie ocena z religii lub etyki będzie miała wpływ na średnią ocen? Ma to istotne znaczenie przy świadectwach z wyróżnieniem.
Dualizm prawny w szkole
Robert Górniak, autor profilu Dealerzy Wiedzy oraz wicedyrektor w Zespole Szkół Prywatnych “Twoja Przyszłość” w Sosnowcu zauważył, że nastąpił dualizm prawny. "Część dyrektorów szkół zdecyduje się uznać to orzeczenie TK i w konsekwencji doliczyć religię/etykę do średniej, natomiast inni zignorują wyrok jako wydany przez organ działający bezprawnie i będą honorować rozporządzenie o organizacji lekcji religii jako aktualne i ocenę z religii/etyki pominą w wyliczaniu średniej".
Jego zdaniem może dojść do sytuacji, że uczeń będzie miał świadectwo z wyróżnieniem wyłącznie dzięki temu, że doliczono mu ocenę z religii lub etyki. "I w drugą stronę - znajdą się uczniowie bez wyróżnienia na świadectwie, którzy to wyróżnienie stracili wyłącznie dlatego, że nie doliczono im oceny z religii/etyki".
Jedna ocena może być decydująca
Tymczasem w klasie VIII czerwony pasek to niezwykle cenne siedem dodatkowych punktów w systemie naboru do szkół ponadpodstawowych. "To bardzo dużo - może być decydujące o tym, czy uczeń dostanie się do wymarzonej szkoły na jedyny profil, na którym się odnajdzie w dalszym etapie edukacji" - napisał Robert Górniak.
Jak zauważa, to poglądy polityczne dyrektora szkoły mogą zadecydować o tym, czy szkoła będzie stosować się wyroku TK, który jest uznawany za organ PiS-u, czy do rozporządzenia MEN. "stajemy w obliczu sytuacji, że o tym, kto się dostanie to tych wymarzonych szkół, zadecyduje… światopogląd dyrektora. Bardziej paskudnego bagna, w którym zanurzeni zostaną ósmoklasiści, nie umiem sobie wyobrazić" - napisał wicedyrektor.
Stanowisko MEN ws. religii
MEN przypomniało, że ocena z religii nie jest liczona do średniej ocen na świadectwie. "Wymienione rozporządzenie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw RP, zgodnie z zasadami ogłaszania aktów normatywnych i nadal obowiązuje, ponieważ nie ogłoszono w tym dzienniku urzędowym innego aktu normatywnego albo orzeczenia skutkującego utratą jego mocy obowiązującej" - brzmi komunikat resortu.
MEN przypomniało, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z dnia 7 czerwca 2023 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków (Dz. U. poz. 1120, z późn. zm.) roczne i końcowe oceny klasyfikacyjne z religii i etyki są umieszczane na świadectwie.
