Zespół
Maciej Grabowski, Waldemar Dąbrowski, Michał Balcerak, Marcin Hołub, Stanisław Kalisiak

Istota wynalazku

Powszechnie używane w przemyśle spożywczym przyprawy nie są sterylne. Wprowadzanie ich do produktów masarskich czy mleczarskich powoduje zanieczyszczenie drobnoustrojami, często bardzo niebezpiecznymi, jak na przykład Salmonella. Warto zaznaczyć, że bakterie z rodzaju Salmonella w przyprawach potrafią przeżyć nawet 400 dni. Ponadto, zbyt duża ilość mikroflory niechorobotwórczej może być przyczyną psucia się produktów żywnościowych oraz skracać czas do spożycia. W przypadku produkcji serów półtwardych, np. Camembert z pieprzem, drobnoustroje z przypraw mogą powodować powstawanie wad serów i odrzucenie produktu ze sprzedaży. Natomiast w przypadku kiełbas dojrzewających nie tylko surowiec może ulec zepsuciu, ale producent jest narażony także na straty czasowe (czas, w którym kiełbasy nieprawidłowo dojrzewały). Skutkiem jest podwójna strata finansowa. O skali problemu świadczy to, że tylko w 2010 roku sprowadzono do Stanów Zjednoczonych 608 milionów kilogramów przypraw które wymagały mikrobiologicznej dekontaminacji. Ze względu na wrażliwość przypraw na wysokie temperatury, wilgotność i ciśnienie jedyną drogą pozwalającą otrzymać sterylne przyprawy jest ich napromieniowanie przy użyciu promieniowania jonizującego, jednakże ta metoda jest kosztowna, złożona technologicznie oraz trudna do wdrożenia poprzez regulacje prawne oraz dodatkowo budzi wielki sprzeciw opinii publicznej. Stąd istnieje zapotrzebowanie przemysłu spożywczego na inne techniki sterylizacji tych dodatków do żywności. Proces sterylizacji przypraw jest tym bardziej istotny, ponieważ są one importowane na nasz rynek jako nieoczyszczony towar masowy, często z krajów trzeciego świata, w związku z czym znajduje się w nich także sierść, odchody i oczywiście bakterie. Proponowana technologia umożliwia zastosowanie atmosferycznej plazmy nietermicznej do zmniejszania ilości mikroorganizmów w przyprawach. Mówiąc jak najprościej gaz poddaje się działaniu wysokiego napięcia w wyniku czego uzyskuje on właściwości bakteriobójcze. Badania wstępne potwierdziły skuteczność metody, znacznie tańszej, bardziej energooszczędnej oraz mniej złożonej technologicznie od metod konkurencyjnych.
Ważnym atutem technologii jest fakt, że proces niszczenia bakterii może przebiegać poprzez sterylizację przypraw znajdujących sie już w opakowaniach komercyjnych, co eliminuje możliwość kolejnego zanieczyszczenia przypraw poprzez przepakowywanie surowca. Co więcej do opisanej metody został wybudowany oddzielny zasilacz elektryczny oraz cały reaktor w skali laboratoryjnej. Zabieg ten został wykonany aby pokazać, że naukowcy z Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie są gotowi na współpracę z firmami działającymi na skalę przemysłową. Oto film opisujący i pokazujący technologię:

Potencjał komercjalizacji

Planowaną formą komercjalizacji prac badawczo-rozwojowych prowadzonych będzie umowa licencyjna lub sprzedaż praw. Dodatkową zachętą może być fakt, że to właśnie w Polsce są specjaliści, którzy mogą zoptymalizować proces pod każdym kątem. Zespół obecnie tworzy już piąte zgłoszenie patentowe z tej dziedziny. Obecnie technologia została zaprezentowana na targach Natural Products Expo East 2015, które miały miejsce w Baltimore Convention Center (Baltimore, USA). Są to jedne z największych tego typu targów na świecie i jednocześnie największe targi żywnościowe na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych. Łącznie prezentowało się 1458 wystawców z całego świata, w tym tylko jeden Uniwersytet z Polski. Na targach został zaprezentowany projekt PlasmaSpice, dotyczący zastosowania nowej technologii, jaką jest zimna plazma, do sterylizacji przypraw. Zespół dysponuje stworzonym do sterylizacji przypraw zasilaczem i reaktorem. Co więcej sterylizacji plazmowej można poddać przyprawy już zapakowane.